Spoor 2 begeleiding: maak ruimte tussen al het moeten (deel 1)

Re-integratiebegeleiding spoor 2 wordt door veel re-integratie- en loopbaancoaches als een uitdaging ervaren. En vaak als minder leuk. Waarom? Omdat je naast het coachen werkt binnen een wettelijk kader (Wet Verbetering Poortwachter). Dit maakt dat er veel moet.

De druk om een adequaat spoor 2 traject te doorlopen wordt regelmatig als groot ervaren. En vaak ervaart men dat dit ten koste gaat van het proces van de medewerker. Ook ik heb dit gevoel heel sterk gehad toen ik begon met het begeleiden van spoor 2 trajecten. Nu, enkele jaren later, heb ik ervaren dat er toch een ruimte is tussen al dat moeten en dat je wel degelijk kan aansluiten bij het proces van de werknemer. Als je eenmaal door hebt hoe, dan is het begeleiden van spoor 2 trajecten ontzettend mooi.

Hieronder deel ik enkele ervaringen. 

Ik begin bij het uitleggen van de Wet Verbetering Poortwachter. Dit gebeurt vaak tijdens de intakefase en/ of 1e sessie. De manier waarop dit je dit doet maakt namelijk verschil.

Uitleg over de Wet Verbetering Poortwachter

Het uitleggen van de Wet verbetering Poortwachter is onderdeel van ons werk. Soms is dat ook al (hetzij in delen) door de werkgever, casemanager, bedrijfsarts of arbeidsdeskundige gedaan. Hoe je de wet uitlegt aan een medewerker maakt verschil bij de start. Als je alleen uitlegt wat moet binnen een spoor 2 traject, dan stuit je vaak op weerstand van de werknemer.

Tegenwoordig ben ik meer betrokken bij het inwerken en begeleiden van andere coaches binnen spoor 2 en regelmatig zie ik dat vooral de verplichtingen worden genoemd: verplicht om op afspraken te komen, eerst moet dit….dan dat… melding maken als werknemer niet meewerkt, sollicitatieverplichting etc. etc.

Mijn advies is om niet te verzanden in het opsommen van de verplichtingen, maar om het grotere plaatje aan de medewerker uit te leggen. Waarom de wet er is, wat het doel is en hoe dit wordt gedaan. Tegelijkertijd eerlijk zijn over wat het betekent voor de medewerker: 

Iedereen die zich binnen een wettelijk kader bevindt, zoals de WW, Bijstand of Wet Verbetering Poortwachter verliest een stuk eigen regie. 

Binnen spoor 2 uit zich dit bijvoorbeeld in dat de kortste weg naar werk voorop staat en wat de medewerker wil, als het erop aankomt, van onderschikt belang is. Het mooiste is als dit wel samenvalt (hier ga ik in een ander artikel meer over delen), maar het kan voorkomen dat de kortste route naar werk niet direct iets is waar de medewerker altijd al van droomde.

Mijn ervaring is dat veel medewerkers het grotere plaatje begrijpen. Ook dat de wet geen (of bijna niet) uitzonderingen maakt op individueel niveau. Iedereen doorloopt dezelfde stappen. Ongeacht beperkingen wordt aan iedereen gevraagd om altijd onderzoek te doen naar wat nog wel kan. Hetzij bij de eigen werkgever of ergens anders. Door het bieden van deze helicopter view, zie ik vaak een eerste verandering in houding: van afwachtend/verzet naar mildheid en acceptatie.

De positiviteitsmodus 

Soms zie en hoor ik coaches bij de start een beeld schetsen van een traject met alleen maar positieve uitkomsten en ontwikkelingen. De focus in het verhaal verschuift naar het overtuigen van de medewerker dat het hem/haar vooral veel brengt en het traject als cadeau gezien moet worden. Soort positiviteitsmodus neemt de overhand, uit ongemak (bij de coach) voor alles wat de wet vraagt en wat moet. Mensen (medewerkers) prikken hier doorheen. Waak voor het overtuigen en voor het willen wegnemen van ongemak. De werknemer gaat door een proces. En elk proces gaat gepaard met mooie en pijnlijke momenten, groei en terugval, frustratie en hoop etc. Geef als coach de ruimte en een normaliseer dat alles erbij hoort. 

In deel 2 deel in nog meer ervaringen. O.a. over resultaatgericht (plaatsingen) en proces gericht werken.